Market ve restoranlarda yeni dönem: 32 madde yasaklandı

Tarım ve Orman Bakanlığı, gıda güvenilirliğini en üst düzeyde sağlamak, gıda okuryazarlığını desteklemek ve tüketicilerin yanıltılmasını önlemek amacıyla market ve restoranlarda uygulanacak köklü bir düzenlemeyi hayata geçirdi.

Yeni mevzuatla birlikte gıda etiketlerinde, ambalajlarında ve menülerde yer alan gerçeği yansıtmayan görsel, isim ve abartılı ifadeler yasaklanırken, gıda işletmecilerinin piyasaya ürün arz etme koşulları yeniden belirlendi.

32 YENİ GIDA BİLEŞENİ KAPSAM DIŞI BIRAKILDI

Yapılan düzenlemeler kapsamında gıda işletmecilerinin piyasaya yeni geliştirdikleri gıdaları arz edebilmesinin kuralları ile tüketiciler için gıda güvenilirliğinin yüksek düzeyde sağlanmasına ilişkin koşullar belirlendi. Bu düzenleme çerçevesinde Avrupa Birliği'nin (AB) listesinde olup Türkiye'de kullanımı uygun görülen yeni gıdalar sıralandı. AB listesindeki 189 yeni gıda bileşeni mevzuat kapsamına alınırken, 32 gıda ise GDO'lu mikroorganizma kullanılarak üretilmesi, domuz kaynaklı veya böcek olması gibi nedenlerle kapsam dışı bırakıldı.

"TADINDA" VE "KEYFİ" İFADELERİ TAMAYEN YASAKLANDI

Gıda etiketlerinin daha kolay okunmasını hedefleyen yeni kurallara göre, gıdaların adı ve net miktarının, tüketicinin kolaylıkla görebileceği bir yerde bulunması zorunlu hale gelirken; alkol, şeker veya tatlandırıcı içeren ürünlerde bu bilgilerin diğerlerinden ayrı, açık ve belirgin biçimde yazılması şartı getirildi. Birbiriyle karıştırılabilecek gıdaların adında ve etiketinde, sahip olmadığı özelliklere atıf yapan ifadelerin kullanımı engellendi.

Aroma verici kullanılarak üretilen ürünlerin etiketlerinde gerçek gıda görsellerinin kullanımına yasak getirildi, ürünün "aromalı" olduğunun açık şekilde belirtilmesi de zorunlu oldu.

Bu doğrultuda; tereyağı aroması eklenmiş ayçiçeği yağı ve margarinlerde “tereyağı tadında”, “tereyağı lezzeti”, “tereyağı keyfi” ve kokolin ürünlerinde “çikolata tadında”, “çikolata lezzeti”, “çikolata keyfi” gibi ifadeler, sütlü buz ürünlerinde “dondurma keyfi”, “dondurma lezzeti” gibi ifadelerin kullanımı engellendi. Zeytinyağı hariç bitkisel yağlarda zeytin veya zeytin ağacı görselleri ile “zeytinyağı tadında/lezzetinde” gibi ifadelerin kullanımı da bu kapsamda yasaklar arasına alındı.

Doğal aroma verici veya doğal renklendirici içeren, bunun dışında aroma ve renklendirici içermeyen gıdalar için bu ifadelere ilişkin kullanım kuralları belirlendi. Yenilebilir buzlu ürün etiketlerinde, ürünün dondurma olduğu algısı oluşturacak ifadelere yer verilmesi de yasaklandı.

"KÖY ÜRÜNÜ" ALGISINA VE SİLAH FİGÜRLERİNE SINIRLAMA

Marka algısı oluşturacak "köy ürünü" kullanımı sınırlandırıldı. Öte yandan, "köy ürünü" algısı oluşturabilecek marka ve ifadelerin kullanımına da sınırlama getirildi. Kanatlı hayvan ürünlerinde, hayvanların yetiştirme metoduna uygun olmayan ve tüketiciyi yanıltabilecek görsellerin kullanımının önüne geçildi. İçeriğinde farklı bitkisel yağlarla tereyağı veya zeytinyağı bulunan ürünlerde, yalnızca bu bileşenler öne çıkarılarak “tereyağlı” veya “zeytinyağlı” şeklinde adlandırma yapılması yasaklandı.

Gıdaların silah, kafatası, beyin, dudak ve göz gibi şekil veya görsellerle piyasaya arz edilmesinin önüne geçildi. İçeriğinde krema bulunmayan ürünlerde “krema” ifadesi kullanılamayacak, bunun yerine “krema sos” ifadesi yer alacak. Bitki çaylarında hazırlama yönteminin etiket üzerinde açık şekilde belirtilmesi de zorunlu oldu.

RESTORAN MENÜLERİNDE İÇERİK VE KALORİ BİLDİRİMİ

Toplu tüketim yerlerinde servis edilen veya satış yerlerinde paketlenerek sunulan gıdalarda, tüketicinin satın alma tercihini etkileyebilecek bileşenlerin açıkça belirtilmesi zorunlu oldu. Bu kapsamda birbirinin yerine kullanılabilen bileşenlerin gıdanın adıyla birlikte tüketicinin görebileceği şekilde sunulması kararlaştırıldı. Örnek olarak; yer fıstığıyla üretilen baklavada yalnızca "fıstıklı" ifadesi yerine "yer fıstıklı" ifadesinin kullanılması zorunlu hale getirildi.

Düzenlemeler kapsamında yurt içinde üretilen ürünlerde ithal algısı oluşturacak, ithal ürünlerde ise yurt içinde üretildiği izlenimi verecek marka, ifade ve görsellerin kullanımı yasaklandı. Öte yandan, menülerde ürün içerikleri ile enerji değerlerine ilişkin bilgilerin tüketicilere sunulması şartı da getirildi.